بسمه تعالی
راه کارهای عملی در تعامل فکری بین روحانیون                                                   (ابراهیم کریمی برو)
الامام علی(ع): أَعْدَلُ السِّيرَةِ أَنْ تُعَامِلَ النَّاسَ بِمَا تُحِبُّ أَنْ يُعَامِلُوكَ بِهِ (تصنيف غرر الحكم و درر الكلم .ص : 394)
مقدمه: مقاله حاضر به یک سری پیشنیازهای تعامل فکری(به تعبیر دیگر تمرینات شخصی) که هر شخص روحانی قبل از ورود به جامعه و پیش از پذیرش مسئولیت اجتماعی، آن را رعایت کند و به یک سری راه کارهای عملی که یک روحانی بعد از ورود به جامعه برای تعامل فکری از آنها استفاده خواهد کرد، اشاره دارد. لذا این مجموعه به دو بخش تقسیم شده است:
یک: پیشنیازهای تعامل فکری (تمرینات شخصی)؛

دو: راهکارهای عملی در تعامل فکری
یک: پیشنیازهای تعامل فکری(تمرینات شخصی)؛
     1- مدیریت نفس؛
ما بدون سلطنت بر خویش نمی توانیم در دنیا پیشگام باشیم و گرنه عوامل بیرونی و امواج درونی (شهوات، غضب، کبر و دسایس شیطانی، مارا مدیریت خواهد کرد و بازیچه این امواج خواهیم شد. پس تسلط بر خویشتن برای همه خوب است ولی برای یک روحانی ضرورت، واین بدون تمرین تحقق نخواهد پذیرفت.
      2- دید مثبت به خویشتن؛
 روان شناسان تحلیل کرده اند که مقدار موفقیت هرکس در کارها، بستگی به تصویری است که نسبت به خویشتن دارد، یعنی کسی که نسبت خود دید منفی دارد در مقابل مشکلات و تلاطم زندگی زود چهره شکست را به خود می گیرد ولی دید مثبت به خویش با عث استقامت در کارهای سخت و طاقت فرسا خواهد بود و چنین تصوری بدست نخواهد آمد مگر با ممارست بیشتر.
و دیگر تاثیر آن، استعدادهای خدادادی را بطور روشن کشف میکند که نمونه بارز آن در شخصیت امام راحل (ره) می بینیم، ایشان در عین حال که هیچ قدرتی نداشت، باصدای بلند خطاب به شاهی که قدرتهای بزرگ دنیا حامیان آن بودند، فرمود: کاری نکن که تو را از این کشور بیرون کنم.
     3- شرکت در همایش ها و نشست های علمی و فرهنگی؛
شرکت در چنین نشستهایی باعث رشد استعدادها و کسب تجربه میشود و شرکت مکرر در آنها چراغهایی به دست انسان میدهد که در تاریکی های زندگی اجتماعی، افق راه پرخطر را روشن نگه میدارد، لذا یک روحانی اگر بخواهد در جامعه موثر واقع شود، در چنین کارهایی تمرین کند تا چراغهای پرانرژی در دست داشته باشد و فقط به کلاسهای درس اکتفا نکند.
       4- شرکت در نمازهای جمعه وجماعات؛
مراسم بزرگ نمازهای جمعه و جماعات، علاوه بر ثوابهای بی حساب که در کتابهای فقهی آمده، درس بسیار ارزشمندی است برای نظام وار کردن زندگی فردی و اجتماعی، از تبعیت ماموم از امام گرفته تا صفوف بهم فشرده مامومین که واقعا درس چند بعدی است برای اهل بصیرت و تمرینی است برای طالب بصیرت.
       5- ایجاد جلسات بین طلاب و شرکت مستمر درآن؛
شرکت در چنین جلساتی، فرصتهایی برای انسان بدست می آید که هم خود را میتواند مورد آزمایش قرار دهد و هم با افکار و سلیقه های دیگران آشنایی پیدا کند تا بعدها بتواند در جامعه با همین افکار تعامل بهتر و موفق تری داشته باشد، چون در آن بر روی تحمل آراء و تعامل افکار تمرین و ممارست می شود.
دو: راهکارهای عملی در تعامل فکری؛
روحانی که در دوران طلبگی خود پیشنیازات لازم را که فقط پنج مورد از آنها در بالا ذکر شد، برای تعامل با افکار دیگران تدارک دیده باشد به آسانی و با چهره باز میتواند راهکارهای عملی آتی را با موفقیت کامل انجام دهد:
      1- مشورت و عزم جدی؛
مشورت با بزرگان، هم در سرعت کار تاثیر دارد و هم در به حداقل رساندن نقایص کار نقش بسزایی دارد و جالب تر اینکه در روایات آمده حسادت آدمها نسبت به کار شما کمتر می کند، پس با عزم و اراده جدی و توکل به خدای بزرگ، بدون درنگ دست به کار می شود.( وَ شاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ فَإِذا عَزَمْتَ‏ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلينَ). آل عمران 159
     
 2- شجاعت در انجام کار؛
علاوه بر اراده جدی برای یک روحانی خدوم، شجاعت لازم را نیز داشته باشد، جهت مدیریت بحرانها، بن بست شکنی ها و عبور از سدهای عمیق و محکم، از شجاعت قوی برخوردار باشد و تحت هیچ شرایطی استقلال خود را از دست ندهد، چون « مؤمن واقعى از غير خدا نمى‏ترسد و مى‏داند كه ايمان از شجاعت جدا نيست ». إِنَّما ذلِكُمُ الشَّيْطانُ يُخَوِّفُ أَوْلِياءَهُ فَلا تَخافُوهُمْ وَ خافُونِ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنينَ (آل عمران175)
        3- صبر و مقاومت توام با شجاعت؛
اگر تصمیم جدی و شجاعت توام با تحمل و صبر در تعامل فکری نداشته باشد کار ابتر مانده، به جایی نخواهد رسید ولی روحانی که پیشنیازهای لازم را تمرین نموده است با بصیرت کامل و با تکیه بر آموزه های خاندان رسالت، تمام دسیسه های دشمنان اسلام نقش برآب خواهد کرد و بفرمایش گیران مایه رهبر معظم انقلاب؛ ما در عرصه جنگ نرم هستیم و دراین عرصه جنگ نرم بصیرتی عمار گونه و استقامتی مالک اشتروار می‌طلبد، با تمام وجود، خود را برای این عرصه آماده کنیم. « وَ لَن يجَْعَلَ اللَّهُ لِلْكَافِرِينَ عَلىَ المُْؤْمِنِينَ سَبِيلاً »(نساء141)
        4- پرهیز از اختلافات نابجا؛
دامن زدن به اختلافات قومی و مذهبی کار یک روحانی کارآمد و بابصیرت نیست، البته بفرمایش امام خامنه ای اختلافات، طبیعی است ولی مواظب باشید این اختلافات تبدیل به نزاع نشود و سوژه به دست دشمنان بافتد. پس در میدان اختلافات، یک روحانی پیشنیاز دیده هرگز به خود اجازه نمی دهد که یکطرفه قضاوت کند بلکه با در نظر گرفتن مشترکات طرفین ، فعالیت های مثبت طرفین را می شمارد و با مهارت کامل، آنها را به میز مذاکره می کشاند تا افکار خود را بر روی میز بگذارند.
        5- پرهیز از الفاظ و اصطلاحات حساس؛
یکی از راهکارهای مهم تعامل فکری، یک روحانی باهوش هیچ وقت از الفاظ و اصطلاحاتی که بکار بردن آن موجب تحریک احساست طرفین می شود، را در لابلای کلام خود استفاده نمی کند و تلاش می کند با استفاده از کانالهای دیگر مسئله را برای مردم روشنگری کند، بدون اینکه طرف مقابل متوجه آن بشود و احساس ناراحتی کند، به یک نتیجه مناسب می رساند.
    
6- طرح دعوت؛
طرح دعوت یعنی دعوت شخصیت ها توسط هر کدام از ما برای سخنرانی، البته به نظرم اگر مرحله به مرحله کار دعوت را پیش ببریم به نتیجه مطلوبی خواهیم رسید ان شاء الله:
مرحله اول: دعوت سخنرانی از شخصیت بانفوذ محله، در محل مناسب همان محله
مرحله دوم: دعوت سخنرانی از روحانی پیش نماز مسجد محله، در دیگر مسجد محله
مرحله سوم: دعوت سخنرانی از روحانی روستا به روستای خود
مرحله چهارم: دعوت سخنرانی از روحانی شهر به شهر خود
مرحله پنجم: دعوت سخنرانی از روحانی منطقه به منطقه خود
مرحله ششم: دعوت سخنرانی از یکی از اعضای یک نهاد به نهاد خود
البته این کار در وهله اول برای یک روحانی کار مشکلی است ولی با توجه به دارا بودن پیشنیاز های مذکور، کار بسیار آسان خواهد بود. «وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ‏ إِنَّ اللَّهَ بالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْ‏ءٍ قَدْراً» (3)
        7- ایجاد فضای سالم برای تعامل فکری؛
به عبارت دیگر در واقع نتیجه ای که با عملی کردن راهکارهای مذکور، یک فضای سالم و بی آلایش برای تعامل فکری، تحقق پیدا خواهد کرد.
بنابراین یک روحانی مخلص و دلسوز به جامعه در چنین فضایی، بدون در نظر گرفتن تعصبها و درگیریهای قومی و مذهبی، مشغول خدمت به اسلام ناب محمدی(ص) و برای ترویج فرهنگ اهلبیت عصمت و طهارت کمر همت را می بندد و موج آفرینی می کند.
لذا در اینجا برای چنین شخصی، مهم نیست که در کدام سنگر مشغول خدمت است بلکه مهم این است فکرها پراکنده نباشند و فقط به یک نقطه مشترک فکر کنند و هدایت شوند حال چه در آن سنگر خدمت کند چه در این سنگر.
الحمدلله در منطقه ما به ظاهر دو سنگر مهم وجود دارد ولی در گزر زمان نیاز به سنگرهای متعدد دارد تا در مقابل سنگرهای بی شمار دشمن قسم خورده اسلام، قدعلم کنند، البته بشرط آنکه همه بکوشند با وجود اختلافات سلیقه ای، به طرف یک نقطه مشترک در حرکت باشند.
باز به فرمایش امام خامنه ای در جلسه تشکلهای دانشجویی: عزیزان من مواظب باشید که مبادا معبد تشکلها تبدیل به معبود شود. این برای ما نیز هشداری است زیرا به آن مبتلا هستیم.
والسلام علی الذین یستمعون القول ویتبعون احسنه